ظاهر است كه بايد همهء مسلمين با يكديگر متحد و به منزلهء نفس واحد باشند . اگر يكى را ضررى رسد ، ضرر همه مسلمين دانند و اگر مسلمى را خطرى پيش آيد ، خطر همه اسلام پندارند ، نه آن كه از او گمان عافيت خويش گزينند و در استخلاص گرفتاران « 1 » نكوشند . چه شد فرمودهء رسول خدا ( ص ) : « من لم يهتم بامور المسلمين فليس بمسلم » « 2 » ، كجا رفت فرموده ديگر آن حضرت : « من سمع رجلاً ينادي يالَلمسلمين ، فلم يجبْه ، فليس بمسلم » « 3 » ؟ و كجا است ضعف مسلمين در اين اوقات با آن كه ايشان را بحمدالله اسباب محاربت آماده است ، و بازوى مجاهدت گشاده ، نه جز فرقهء روس ، دشمنى در كمين دارند كه احتياطى از او لازم و دفع آن فرقه را مانع باشد ، نه ايشان را مسافتى بعيد و مشقتى شديد است كه از جهاد و قتال معذور و به صلح و بذل مال محتاج باشند ؟ و حال آن كه تقديم عذر در بُعد مسافت و شدّت مشقّت هم بى صورت است ، چه جناب احديّت در سرزنش قومى كه اين عذرها از جهاد تخلف مىگردد فرمود : « لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَ سَفَراً قاصِداً لَاتَّبَعُوكَ وَ لكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ » « 4 » و نيز واجب گردانيده در جهاد تبوك ، نهضت مسلمين را با قلّت آب و شدت گرما و بعد مسافت و بسيارى دشمن و عسرتى كه هر ده نفر شترى براى سوارى داشتند و توشه ايشان جوى سوس خورده و خرمايى كِرم افتاده بود و كار بىبضاعتى به جايى رسيد كه هر دو نفر يك خرما ميان خود قسمت مىكردند و گاهى جماعتى يك خرما مىمكيدند تا آب بر روى آن نياشامند .

--> ( 1 ) . يك كلمه ناخوانا است . ( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 163 ، ح 1 ، و عبارت حديث اين است « من اصبح لا يهتم بأمور المسلمين فليس بمسلم » ( 3 ) . كافى ، ج 2 ، ص 164 ، ح 5 . ( 4 ) . توبه ، آيهء 42 .